Devirdaim Pompası Arızası

Motor Hararet Yapmadan Soğutma Sistemindeki Sorunu Belirliyoruz

Motor çalışırken yanma ve sürtünme sonucunda yüksek miktarda ısı oluşur. Soğutma sıvısı bu ısıyı motor içindeki kanallardan alarak radyatöre taşır. Devirdaim pompası ise sıvının sistem içinde düzenli biçimde dolaşmasına yardımcı olur.

MGY Otomotiv, devirdaim pompası arızası şüphesinde yalnızca hararet göstergesine veya su eksiltme belirtisine bakarak parça kararı vermez. Pompa, termostat, radyatör, fan, hortumlar, genleşme kabı ve sıcaklık sensörleri birlikte değerlendirilir.

Soğutma sisteminde kontrol gerektirebilecek başlıca belirtiler şunlardır:

• Motor sıcaklığının normal seviyenin üzerine çıkması
• Soğutma sıvısının düzenli olarak azalması
• Araç altında renkli sıvı lekeleri görülmesi
• Pompa veya kayış bölgesinden uğultu gelmesi
• Motor bölümünde sürtünme veya rulman sesi oluşması
• Kaloriferin yeterince sıcak hava vermemesi
• Yoğun trafikte veya yokuşta sıcaklığın yükselmesi
• Gösterge panelinde sıcaklık uyarısının yanması
• Genleşme kabında düzensiz sıvı hareketi görülmesi
• Elektrikli pompalı araçlarda arıza kodu oluşması

Bu belirtilerden biri görüldüğünde araç kullanılmaya devam edilmemelidir. Özellikle sıcaklık göstergesi hızla yükseliyorsa motor güvenli bir yerde durdurulmalı ve soğuması beklenmelidir.

Pompa arızasının oluşturduğu belirtiler, pompanın mekanik veya elektrikli olmasına ve arızanın türüne göre değişebilir. Bazı pompalar sıvı kaçırırken bazıları dışarıdan belirgin kaçak göstermeden yeterli dolaşımı sağlayamayabilir.

Arızalı Devirdaim Pompası Hangi Belirtileri Gösterir?

• Motorun normalden daha hızlı ısınması
• Hararetin araç hızına veya motor yüküne göre değişmesi
• Soğutma sıvısının sürekli tamamlanması gerekmesi
• Pompa çevresinde ıslaklık veya kurumuş sıvı izi oluşması
• Rulmandan uğultu veya metalik ses gelmesi
• Pompa kasnağında boşluk görülmesi
• Kalorifer performansının düzensizleşmesi
• Motor sıcaklığının bir yükselip bir düşmesi
• Elektrikli pompada devreye girmeme veya iletişim hatası oluşması

Pompanın sızdırmazlık elemanı yıprandığında soğutma sıvısı pompa gövdesinden veya tahliye noktasından dışarı çıkabilir. Kaçak başlangıçta yalnızca kurumuş renkli izler şeklinde görülebilir.

Rulman aşındığında pompa mili boşluk yapabilir. Bu durum kasnağın düzgün dönmemesine, kayışın hat üzerinde bozulmasına ve pompa contasının daha fazla zarar görmesine neden olabilir.

Pompanın iç pervanesi kırılmış, gevşemiş veya mil üzerinde dönmeye başlamışsa dışarıdan kaçak ya da ses görülmeden dolaşım yetersiz kalabilir.

Elektrikle çalışan pompalarda motor, kontrol devresi, soket, kablo veya kontrol ünitesi komutu sorunları pompanın devreye girmemesine neden olabilir.

Motor harareti yalnızca devirdaim pompasından kaynaklanmaz. Bu nedenle kontrol sürecinde aracın hangi koşullarda ısındığı ve sıcaklığın nasıl değiştiği ayrıntılı biçimde değerlendirilir.

Araç rölantide veya trafikte hararet yapıyor ancak hareket hâlindeyken sıcaklık düşüyorsa fan ve radyatör hava geçişi öncelikli olarak kontrol edilebilir. Araç yüksek devirde veya yokuşta ısınıyorsa dolaşım, termostat ve radyatör kapasitesi değerlendirilmelidir.

Hararet kontrolünde şu noktaları inceliyoruz:

• Motorun ilk çalıştırmadan itibaren ısınma süresi
• Gösterge ve cihaz üzerinden okunan sıcaklık değerleri
• Radyatör fanının devreye girme durumu
• Termostatın açılma davranışı
• Üst ve alt radyatör hortumlarının sıcaklık farkı
• Kalorifer peteğine sıvı dolaşımı
• Radyatör yüzeyindeki sıcaklık dağılımı
• Soğutma sıvısı seviyesi ve mevcut karışım

Soğutma sıvısı eksiliyorsa yalnızca pompa çevresi kontrol edilmez. Radyatör, hortumlar, kelepçeler, termostat gövdesi, genleşme kabı ve motor üzerindeki bağlantı noktaları da incelenir.

Kaçak bazı durumlarda yalnızca motor sıcakken ve sistem basınç altındayken ortaya çıkabilir. Soğuk motorda kuru görünen bir bağlantı çalışma sıcaklığında sıvı kaçırabilir.

Motor tamamen soğumadan genleşme kabı veya radyatör kapağı açılmaz. Basınçlı sıcak sıvı ciddi yaralanma riski oluşturabilir.

Soğutma sistemi üzerinde termostat, hortum, radyatör veya fan kaynaklı sorun bulunması hâlinde kontroller mekanik servis kapsamında genişletilir.

Pompa bölgesinden gelen sesin kaynağını belirlemek için kayış sistemi, rulmanlar ve çevredeki diğer döner parçalar birlikte kontrol edilir. Alternatör, klima kompresörü veya gergi rulmanı sesi de pompa sesiyle karıştırılabilir.

Pompa kontrolünde şu fiziksel belirtiler araştırılır:

• Kasnakta veya pompa milinde boşluk
• Dönüş sırasında sertlik veya takılma
• Uğultu, sürtünme veya metalik ses
• Pompa gövdesinde çatlak
• Conta veya tahliye noktasında kaçak
• Kurumuş antifriz ve renkli tortular
• Kayış üzerinde sıvı izi
• Kasnak hizasında bozulma

Pompa rulmanına yalnızca dışarıdan ses dinlenerek karar verilmez. Kayış sistemi güvenli biçimde ayrılabildiğinde pompanın dönüşü ve boşluğu fiziksel olarak değerlendirilebilir.

Kayışın aşırı gergin olması pompa rulmanını zorlayabilir. Gevşek veya hizasız çalışan kayış ise kasnağın düzensiz dönmesine ve kayış yüzeyinde aşınmaya neden olabilir.

Pompa gövdesindeki tahliye deliğinden başlangıç seviyesinde nem görülebilir; ancak düzenli damlama veya kurumuş yoğun sıvı izi sızdırmazlık elemanının yıprandığını gösterebilir.

Kaçağın yalnızca dışarıdan temizlenip takip edilmesi yeterli olmayabilir. Sıvının kaynağı ve kayışlara, elektrik bağlantılarına veya motor parçalarına ulaşıp ulaşmadığı belirlenir.

Devirdaim pompası yeterli sıvı dolaşımını sağlayamadığında motor içinde oluşan ısı radyatöre taşınamaz. Motor sıcaklığı yükselir ve sistemdeki basınç artabilir.

Pompa arızasıyla birlikte oluşabilecek sonuçlar şunlardır:

• Motorun hararet yapması
• Soğutma sıvısının kaynaması veya taşması
• Hortum ve bağlantılardaki basıncın artması
• Silindir kapak contasının zarar görmesi
• Silindir kapağının eğilmesi
• Motor yağı ve soğutma sıvısının birbirine karışması
• Piston, segman ve yatakların yüksek sıcaklıktan etkilenmesi
• Motorun aniden durması

Hararet uyarısı oluştuğunda sürüşe devam etmek, başlangıçta yalnızca pompa veya soğutma sistemiyle sınırlı olan bir sorunu kapsamlı motor hasarına dönüştürebilir.

Hararet yapan motorun üzerine soğuk su dökülmemeli ve çok sıcak sisteme aniden sıvı eklenmemelidir. Ani sıcaklık değişimi motor parçalarında ek gerilim oluşturabilir.

Motor soğuduktan sonra bile sıvı seviyesi kontrolü güvenli koşullarda yapılmalıdır. Sorun belirlenmeden araç uzun süre kullanılmamalıdır.

Yüksek sıcaklığa bağlı silindir kapağı, conta veya motor içi hasar şüphesi bulunuyorsa araç motor tamiri kapsamında ayrıntılı olarak değerlendirilir.

Devirdaim pompası ve termostat aynı soğutma devresinde çalıştığı için arızaları benzer belirtiler oluşturabilir. Her iki durumda da motor sıcaklığı yükselebilir ve kalorifer performansı değişebilir.

Termostat, motor soğukken soğutma sıvısının radyatöre geçişini sınırlar. Motor çalışma sıcaklığına ulaştığında açılarak radyatör dolaşımına izin verir.

Termostat kapalı kalırsa:

• Motor kısa sürede ısınabilir.
• Radyatörün belirli bölümleri soğuk kalabilir.
• Üst ve alt hortumlar arasında belirgin sıcaklık farkı oluşabilir.
• Hararet özellikle motor yükü arttığında yükselir.

Devirdaim pompası yeterli dolaşım oluşturmuyorsa:

• Kalorifer performansı düzensiz olabilir.
• Sistem içindeki sıcaklık dağılımı kararsızlaşabilir.
• Motor devrine göre dolaşım değişebilir.
• Pompa çevresinde ses veya kaçak bulunabilir.

Termostat açık kalırsa motor geç ısınabilir ve kalorifer zayıf çalışabilir. Bu durum pompanın dolaşım yetersizliğinden farklı bir sıcaklık davranışı oluşturur.

Radyatör tıkanıklığı, fan arızası, sistemde hava bulunması veya sıcaklık sensörünün yanlış veri üretmesi de pompa ve termostat arızasını taklit edebilir.

Bu nedenle parça değişimi öncesinde sıcaklık değerleri, hortumların davranışı, fan komutu ve dolaşım birlikte değerlendirilir.

Bazı motorlarda devirdaim pompası yardımcı kayışla, bazı motorlarda triger kayışıyla ve bazı araçlarda ise elektrik motoruyla çalışır. Uygulanacak işlem pompanın tahrik biçimine göre değişir.

Triger kayışıyla çalışan pompalarda rulman sıkışması veya kasnak boşluğu triger kayışını doğrudan etkileyebilir. Pompanın kilitlenmesi kayışın zarar görmesine veya motor zamanlamasının bozulmasına neden olabilir.

Triger bölgesindeki pompa kontrolünde şu noktalar değerlendirilir:

• Triger setinin kilometresi ve yaşı
• Kayışın genel durumu
• Gergi ve avare rulmanları
• Pompa kasnağının dönüşü
• Pompa rulmanındaki boşluk
• Soğutma sıvısının kayışa ulaşıp ulaşmadığı
• Önceki değişim kayıtları

Eski pompa kaçırıyorsa soğutma sıvısı triger kayışının malzemesine zarar verebilir. Bu durumda yalnızca pompanın yenilenmesi yeterli olmayabilir; kayış ve rulmanların durumu da kontrol edilmelidir.

Triger setinin değişim zamanı yaklaşmışsa aynı bölgeye kısa süre içinde yeniden ulaşılmaması için set ve pompa işlemlerinin birlikte yapılması değerlendirilebilir.

Her araçta triger setinin otomatik olarak değiştirilmesi gerektiğini söylemiyoruz. Setin yaşı, kilometresi, mevcut durumu ve üretici bakım planı dikkate alınarak seçenekler araç sahibine açıklanır.

Triger sistemiyle çalışan pompalarda işlem kapsamı hakkında daha ayrıntılı bilgi için triger kayışı değişimi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Pompanın arızalı olduğu doğrulandığında araç ve motor koduna uygun parça belirlenir. Pompanın fiziksel olarak yerine uyuyor olması tek başına yeterli değildir; kasnak, pervane, bağlantı ve tahrik özellikleri de uyumlu olmalıdır.

Değişimden önce soğutma sisteminin güvenli sıcaklığa düşmesi beklenir. Soğutma sıvısı kontrollü biçimde boşaltılır ve çevredeki elektrik veya kayış bileşenlerine zarar verilmez.

Değişim sürecinde şu adımlar uygulanabilir:

• Gerekli kapak ve bağlantıların sökülmesi
• Kayış sisteminin kontrollü biçimde ayrılması
• Eski pompanın ve bağlantı elemanlarının sökülmesi
• Pompa yuvasının ve birleşim yüzeyinin temizlenmesi
• Korozyon veya yüzey hasarının kontrol edilmesi
• Yeni conta veya sızdırmazlık elemanının hazırlanması
• Yeni pompanın doğru konumda yerleştirilmesi
• Bağlantıların uygun sıra ve sıkılıkta tamamlanması

Eski conta kalıntıları birleşim yüzeyinde bırakılmaz. Yüzey kazınırken motor bloğu veya pompa yatağına zarar verilmemesine dikkat edilir.

Her pompa montajında gelişigüzel miktarda sıvı conta kullanılmaz. Parçanın teknik yapısına göre kuru conta, özel conta veya üreticinin belirlediği sızdırmazlık yöntemi uygulanır.

Aşırı sızdırmazlık malzemesi sistem içine taşarak soğutma kanallarını etkileyebilir. Yetersiz veya yanlış uygulama ise kısa sürede yeniden kaçak oluşmasına neden olabilir.

Renault araçlarda kullanılacak pompa ve montaj yöntemi motor koduna göre farklılaşabilir. Marka özelindeki bakım ve onarım işlemleri Renault servisi kapsamında değerlendirilebilir.

Volkswagen araçlarda mekanik pompaların yanında motor tipine göre elektrik kontrollü pompa veya farklı soğutma devreleri bulunabilir. Araç yapısına uygun kontrol için Volkswagen servisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Yeni pompa takıldıktan sonra kayış hattı, kasnak hizası ve bağlantılar kontrol edilir. Kayışın aşırı gevşek veya gergin bırakılmaması sağlanır.

Sistemin Havasını Alıp Soğutma Testini Tamamlıyoruz

Pompa değişimi tamamlandıktan sonra soğutma sistemi araca uygun soğutma sıvısıyla doldurulur. Farklı özellikteki sıvılar gelişigüzel biçimde karıştırılmaz.

Soğutma sisteminde hava kalması dolaşımın bozulmasına, kaloriferin düzensiz çalışmasına ve sıcaklık değerlerinin ani değişmesine neden olabilir. Bu nedenle doldurma işlemi araç üreticisinin belirlediği yöntemle yapılır.

Hava alma ve son kontrol sürecinde şu noktalar değerlendirilir:

• Soğutma sıvısının doğru seviyeye getirilmesi
• Varsa hava alma noktalarının kullanılması
• Kalorifer devresinin açılması
• Motor sıcaklığının cihaz ve gösterge üzerinden izlenmesi
• Termostatın açılma davranışı
• Radyatör fanının devreye girme durumu
• Kalorifer çıkış sıcaklığı
• Pompa ve bağlantılarda sızıntı
• Üst ve alt hortumların sıcaklık davranışı

Motor ilk çalıştırıldığında pompa, kayış ve rulman bölgesi ses açısından dinlenir. Uğultu, sürtünme veya düzensiz çalışma görülürse sistem yeniden kontrol edilir.

Motor çalışma sıcaklığına ulaştığında pompa bağlantıları, termostat gövdesi, hortumlar ve servis sırasında ayrılan diğer noktalar kaçak açısından incelenir.

Fan devreye girdikten sonra motor sıcaklığının kontrollü biçimde düşüp düşmediği takip edilir. Sıcaklık hâlâ yükseliyorsa pompa dışındaki soğutma sistemi bileşenleri yeniden değerlendirilir.

Kalorifer farklı kademelerde çalıştırılarak kabin ısıtma performansı kontrol edilir. Kaloriferin bir sıcak bir soğuk üflemesi sistemde hava veya dolaşım problemi bulunduğunu gösterebilir.

Motor soğuduktan sonra sıvı seviyesi yeniden kontrol edilir. Sistemde kalan küçük hava cepleri çıktıktan sonra seviye değişebileceği için gerekli düzeltme yapılır.

Elektrikli pompa bulunan araçlarda arıza kodları, pompa komutu ve çalışma geri bildirimi kontrol edilebilir. Yeni bir hata kaydı oluşursa araç teslim edilmeden önce neden araştırılır.

Araç sahibine belirlenen arıza, değiştirilen parça, kullanılan soğutma sıvısı ve bağlantılı sistemlerin mevcut durumu açıklanır. Takip edilmesi gereken bir radyatör, termostat veya hortum problemi bulunuyorsa teslim sırasında bilgi verilir.

Aracınız hararet yapıyor, soğutma sıvısı eksiltiyor, kalorifer düzensiz çalışıyor veya motor bölümünden pompa sesi geliyorsa MGY Otomotiv Bosch Car Service ile iletişime geçerek profesyonel soğutma sistemi kontrolü için randevu oluşturabilirsiniz.